Linux 401 2

Özgür Yazılım Nedir ?

Okuma Süresi3 Dakika

İnternetten bedavaya bulduğunuz veya satın aldığınız yazılımı kurarken okumadan geçtiğiniz kullanıcı sözleşmelerinde ne yazdığını hiç merak ettiniz mi ? Siz kurduğunuz yazılımı yüzünüzdeki gülümsemeyle kullanırken o yazılım, sadece sizin komutlarınızı uygulamakla mı meşgul ? Yazılıma hiçbir ücret ödemediniz ve istediğiniz gibi kullandınız, peki yazılımı yazan kişilerin bundan çıkarı nedir ? Bu soruların daha önce aklınıza gelmemiş olması çok normal. Fakat bu durumun doğru sonuçlara götürmeyeceğini fark eden bir takım insanlar bir araya gelip bir hareket başlattılar: Özgür Yazılım Hareketi.

Özgür Yazılım Hareketi Ne İçin Var ?

Özgür Yazılım Hareketi’nin amacı, adından da anlaşılacağı üzere yazılımla etkileşim halinde olan kullanıcıları özgürleştirmektir. Bu harekete göre kullanıcılar yazılımı kullanırken özgür olmalıdır. “Alt tarafı bir yazılım, neyin özgürlüğünden bahsedebiliriz ki ?” şeklindeki tepkilerle karşılaşılabilir. Fakat durum sanıldığından da ciddi. Özgürleşmek için işe temelden başlamak gerektiğinden 1983 yılında Özgür Yazılım Hareketi kapsamında ve Richard Stallman öncülüğünde GNU projesi tanıtıldı.

Richard Stallman

GNU en basit tanımıyla bir işletim sistemidir. Halihazırda çoğu bilgisayarda kullanılan UNIX işletim sistemi ile uyumludur ve tamamiyle özgürdür. Kullanıcıların sahip olması gereken özgürlükler genel hatlarıyla 4 maddede anlatılır:

Özgürlük 0 : Kullanıcılar yazılımı istenilen amaca uygun ve diledikleri gibi çalıştırabilmelidir.

Özgürlük 1 : Kullanıcılar yazılımın kaynak koduna ulaşabilmeli, bu sayede yazılımın nasıl çalıştığının    anlaşılmasına olanak sağlanmalıdır.Yazılım, kullanıcının isteklerine göre çalışmalı ve buna yönelik kaynak kod istenildiği gibi değiştirilebilmelidir.

Özgürlük 2 : Kullanıcı yazılımı istediği gibi çoğaltıp, diğer kullanıcılarla paylaşabilmelidir.

Özgürlük 3 : Kullanıcı kendi oluşturduğu yazılımın değiştirilmiş sürümünü istediği gibi diğer kullanıcılarla paylaşabilmeli.Bu sayede tüm insanlara bu sürümden faydalanma imkanı sağlanmalıdır.

Daha fazla bilgi için gnu.org adresini ziyaret edebilirsiniz.

Linux, Özgür Yazılım Hareketi’nin Neresinde ?

Linus Torvalds

GNU, bahsettiğimiz gibi bir işletim sistemi. İşletim sistemleri donanım ile yazılım arasındaki bağlantıları sağlamak için çekirdek yazılımlara ihtiyaç duyarlar. GNU işletim sisteminin çekirdek yazılım eksiği, 1992 yılında Linus Torvalds tarafından yayımlanan Linux ile giderilmiş oldu. Linux, GNU işletim sistemi temel alır. Bu sebeple tek başına GNU yerine GNU/Linux ifadesi de kullanılır. Bazı kaynaklarda tüm işletim sisteminden Linux olarak bahsedilir fakat bu yaklaşım doğru değildir ve Özgür Yazılım Hareketi’nin içinde bulunanları oldukça rahatsız eder.

Özgür Yazılım Neden Kullanılmalı ?

Özgür olmayan yazılımların çoğunda kullanıcının hareketlerini kaydeden ve geliştiriciye bildiren gizli yazılımlar bulunur. Her ne kadar firmalar toplanan verilerin paylaşılmadığını söylese de ortaya çıkan belgeler bu durumun tersini gösteriyor. Sorun güvenlikle de bitmiyor. Ücretini ödeyip satın aldığınız bir yazılımı veya işletim sistemini istediğiniz gibi kullanamıyorsunuz. Size ait olan bir malın bazı özelliklerini kullanmanıza izin verilmediğini düşünün. Bu durumda aitlik kavramını biraz sorgulamak gerekir.

Özgür Yazılım hakkındaki şahsi fikrim, çözümün sektörü domine eden firmalardan bağı tamamen koparmak olmadığı yönünde. Bunu yerine sorunun ana kaynağına inilmeli, söz konusu yazılım firmaları ve geliştiriciler belirli kontrollere tabi tutulmalıdır.

Özgür Yazılım sizce ne kadar önemli ? Yorum kısmında görüşlerinizi belirtebilirsiniz.

Samet Şahin {Samet Şahin}

Kocaeli Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği öğrencisi - Nesne Yönelimli Programlama, Mobil Uygulama Geliştirme alanlarında çalışmakta - Java ve Linux tutkunu.

“Özgür Yazılım Nedir ?” üzerine 2 yorum

  1. Mahmut A dedi ki:

    Bir şeyi para ödeyip tam kullanamak çok sıkıntı bir durum dediğiniz gibi bazen o kadar uzun yazıları okumadan geciyoruz bundan sonra daha dikkatli olmamız gerekiyor galiba

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
24 − 18 =