SWAP ve SWAP anlaşmaları

SWAP nedir?

SWAP, takas anlamına gelmektedir. Paranın ortaya çıkması ve küreselleşmenin olmasıyla yani sınırların ortadan kalkmasıyla döviz takası ortaya çıktı. SWAP sayesinde kur değişikliğinde olabilecek riskler minimuma indirilmesi amaçlanmıştır. Bu sayede riskler sıfıra indirilmese de portföyü dağıtarak risklerin minimuma indirilmesi amaçlanmıştır.

Bazı döviz kurlarına ulaşamamak ya da riskin fazla olması nedeniyle SWAP oldukça mantıklı görülmektedir. Çünkü karşılığında kendi paranızı veriyorsunuz ve vade sonunda paranız artmış olarak piyasanıza giriyor.

Bazı piyasalarda vadenin kısa olması ya da ithalat ve ihracat işlemlerinde SWAP kullanabilirsiniz. Vadelerin kısa olması bir ülke için avantaj sağlarken diğer ülke için dezavantaj oluşturabilir. Dezavantaj olan ülke için bu durum ülkenin ödemelerini yaparken sıkıntı yaşayabiliyor. Taksitleri öne çekilmiş bir insan gibi düşünün. Gider kalemlerinde değişiklik yapmak kişi tarafından sıkıntılı olabildiği gibi ülkeler için de aynısını düşünebiliriz. Vadelerin uzun olması da vade farkını arttıracaktır, o yüzden ithalat ve ihracat işlemlerinde vadeyi iyi ayarlamak gerekmektedir.

SWAP, farklı vadelerde farklı piyasalarda işlem imkanı sunmaktadır. Bu yüzden avantajlı bir durum olarak görülebilir. Türk Lirası’nın farklı piyasalarda işlem görmesi bu para biriminin değerlenmesine yol açabilir. Elbette, tersi bir durum da görülebilir. Bu yüzden anlaşmanın yapılacağı para piyasası ve vade süresi iyi seçilmelidir.
SWAP, kaynak kullanma maliyetini düşürmektedir. Bu sayede iki ülke için de avantajlı bir anlaşma haline gelmektedir. Dolayısıyla iki tarafın da kazançlı olduğu bu durum herkesin isteyeceği bir olaydır.

SWAP işlemleri sigorta şirketleri ve bankalar gibi kurumların risk yönetimine olanak tanırken diğer taraftan riskten korunma fonlarının ya da yatırımcıların spekülatif getiri de elde etmesine imkan vermektedir.

Swap anlaşması nasıl yapılır?

Swap anlaşması kurumsal ve bireysel yatırımcılar tarafından yapılır. Kurumsal yatırımcılar; bankalar, merkez bankaları, uluslar arası fonlar, şirketler, yatırım şirketleri sayılabilir, yani parayla uğraşan bütün tüzel kişiliklerdir. Bireysel yatırımcılarsa; gerçek kişilerdir.

Benim görüşüm iktisatta karşılaştırmalı üstünlükler yasası var. İyi olduğunuz malı üretiyorsunuz ve karşı tarafa satıyorsunuz, karşı taraf da aynısını yapıyor. Böylece iki taraf da kazanıyor. SWAP anlaşması da aynı şekildedir. İki taraf da parasını değiştiriyor ve iki taraf da kazanıyor. Ülkeler uzmanlaştıkları alanda satış yapıp para kazandıkları için zaman ve enerji harcamamış oluyorlar.

Swap anlaşması çeşitleri dört tanedir: döviz swapları, faiz swapları, hisse senedi swapları ve diğer swap çeşitleridir. Döviz swapları genelde çapraz döviz swapı olarak adlandırılmaktadır. Bizim Katar ile yaptığımız swap anlaşması çeşidi de budur. İki ülke de kendi para birimine göre faiz ve vade belirledi, bu şekilde vade süresi dolunca iki ülke de belirlenen vade üzerinden ödeme yapacak. Böylece kur riski taşımadan, yüksek getiriye sahip diğer kur birimine geçilir.

Para swapları genellikle risk dağılımı yapmak içindir. Bu şekilde iki yatırımcı da riskini minimuma indiriyor.

Faiz swapı ile faizlerin değiştirilmesinde dört seçenek vardır.

-sabit faizli nakit akışını değişken faizli nakit akışına değiştirmek,

-değişken faiz ödemesini sabit faiz ödemesi ile değiştirmek,

-değişken faiz ödemesini farklı para biriminin değişken faizine çevirmek,

-sabit faizli nakit akışını farklı para birimi sabit faizine çevirmek işlemleri olabilir.

Hisse senedi swapı da küresel piyasalarda kullanılmaya başlayan swap anlaşması çeşididir. Burada para değil hisse senedi esastır.
Diğer swap çeşitleri; forex piyasalarında yapılan swap anlaşmalarıdır. Forex piyasasında swap şu şekilde oluşur; bir döviz çiftinde alım pozisyonu açıldığında ilk para birimine sahip olunur, ikinci para birimi satılır. Dolayısıyla ilk para biriminden faiz geliri elde edilirken ikinci para biriminde faiz ödenmektedir.

(Visited 111 times, 1 visits today)

1 thought on “SWAP ve SWAP anlaşmaları

  1. Uzun süredir merak ettiğim bir konuydu. Pek çoğumuz için karışık görünen bu konuyu ele alıp bu denli açık ve anlaşılır şekilde yazdığınız için teşekkür ederim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir